{"id":1822,"date":"2024-10-31T01:37:41","date_gmt":"2024-10-30T18:37:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/?p=1822"},"modified":"2026-05-20T10:22:35","modified_gmt":"2026-05-20T10:22:35","slug":"komunikasi-2-plc-modicon-m221-dengan-modbus-rtu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/?p=1822","title":{"rendered":"Komunikasi antar PLC Modicon M221 dengan Modbus RTU"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Modbus RTU ialah protokol komunikasi serial yang merupakan bawaan dari PLC Modicon. 2 buah PLC Modicon M221 dapat saling bertukar data dengan Modbus RTU, dengan cara sebagai berikut.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-19.png\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-19.png\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading \\&quot;wp-block-heading\\&quot;\"><strong>Persiapan<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peralatan yang dibutuhkan:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list \\&quot;wp-block-list\\&quot;\">\n<li>2 buah PLC M221 <\/li>\n\n\n\n<li>1 buah kabel RJ 45 yang telah dimodifikasi (lihat keterangan di bawah)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Adapun komunikasi yang digunakan ialah Modbus RTU dengan medium fisik RS-485. Berikut ini tabel pin out dari serial port PLC M221<sup>1<\/sup>:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image.png\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image.png\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Untuk medium RS 485, yang dihubungkan hanya pin nomor 4, 5, dan 8. Kemudian kabel nomor 7 harus dipotong secara fisik, karena port tersebut akan mendapat tegangan dari PLC. Perhatikan acuan pin kabel RJ 45 berikut<sup>2<\/sup>:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-1.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-1.png?w=404\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-3.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-3.png?w=479\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dari acuan di atas, maka yang dipotong ialah kabel 7 (White\/Brown). Setelah kabel siap, tancapkan kabel ke serial port masing \u2013 masing PLC.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading \\&quot;wp-block-heading\\&quot;\"><strong>Pembuatan Program \u201cModbus_RTU_Write\u201d di PLC 1<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Supaya PLC 1 dan PLC 2 dapat bertukar data dengan protokol Modbus, digunakan instruksi <strong>WRITE_VAR <\/strong>dan <strong>READ_VAR<\/strong>. PLC 1 akan menuliskan nilai di alamat tertentu dengan instruksi WRITE_VAR, sedang PLC 2 akan membaca nilai di alamat yang sama dengan instruksi READ_VAR. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pada PLC 1, mula \u2013 mula kita melakukan konfigurasi Serial Line pada tab \u201cConfiguration\u201d seperti gambar di bawah ini. Kita pilih protokol \u201cModbus\u201d, lalu sesuaikan <em>baud rate, parity, data bits, stop bits<\/em>, dan pilih <em>physical medium <\/em>\u201cRS-485\u201d. Tekan tombol <em>Apply <\/em>di bagian kanan bawah.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-4.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-4.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pada bagian \u201cModbus\u201d, pada <em>Protocol Settings <\/em>kita pilih mode transmisi \u201cRTU\u201d, <em>addressing <\/em>\u201cSlave\u201d dengan <em>address <\/em>\u201c1\u201d. Tekan tombol <em>Apply <\/em>di bagian kanan bawah.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-5.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-5.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pada tab programming, kita ambil instruksi WRITE_VAR dari bagian berikut.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-6.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-6.png?w=408\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Berikut ini program lengkap yang dibuat di PLC 1. Pada program tersebut digunakan %S6 untuk memberikan pulsa yang akan aktif setiap 1 detik. Pulsa akan digunakan untuk menambahkan nilai dari %MW0 (dengan instruksi INC) dan mengaktifkan program WRITE_VAR (dihubungkan ke pin EXECUTE). Sinyal berbentuk pulsa penting karena WRITE_VAR akan dikerjakan jika nilai pin EXECUTE berubah dari 0 ke 1 (<em>rising edge<\/em>).<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-7.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-7.png?w=891\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pengaturan instruksi WRITE_VAR yang penting:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list \\&quot;wp-block-list\\&quot;\">\n<li>Link: 1 \u2013 SL1 (diisikan port Serial Line)<\/li>\n\n\n\n<li>Id: 1 (Id dari Modbus slave yang kita miliki)<\/li>\n\n\n\n<li>ObjType (semacam <em>function code<\/em>)<\/li>\n\n\n\n<li>FirstObj: alamat data pertama yang akan dituliskan<\/li>\n\n\n\n<li>Quantity: jumlah data yang akan ditulis<\/li>\n\n\n\n<li>IndexDat: lokasi alamat data baru<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-8.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-8.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Berikut ini hasil Uji saat program sedang kita jalankan.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-9.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-9.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading \\&quot;wp-block-heading\\&quot;\"><strong>Pembuatan Program \u201cModbus_RTU_Read\u201d di PLC 2<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lakukan konfigurasi hardware seperti yang dilakukan di PLC 1. Protokol tetap RTU dan Slave.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-10.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-10.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-11.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-11.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Berikut ini program PLC lengkapnya, dimana PLC 2 akan membaca isi data dari alamat yang sudah ditentukan (%MW 0) untuk ditulisi oleh PLC 1.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-12.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-12.png?w=912\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Instruksi READ_VAR0 dapat dikonfigurasi seperti gambar berikut:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-16.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-16.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Berikut ini hasil uji saat semua program sudah diaktifkan.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-13.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-13.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kita juga bisa membuat animation table seperti gambar di bawah untuk mengawasi alamat yang ada.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-17.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-17.png?w=940\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Selain dari program di atas, keberhasilan komunikasi juga dapat dilihat pada indikator LED SL sebagai berikut:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \\&quot;wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"\\&quot;https:\/\/learnautomation.wordpress.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-18.png\\&quot;\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-18.png?w=346\" alt=\"\\&quot;\\&quot;\"\/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Referensi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list \\&quot;wp-block-list\\&quot;\">\n<li><a href=\"\\&quot;https:\/\/www.se.com\/us\/en\/faqs\/FA231258\/\\&quot;\">https:\/\/www.se.com\/us\/en\/faqs\/FA231258\/<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"\\&quot;https:\/\/instrumentationtools.com\/make-rj45-cable\/\\&quot;\">https:\/\/instrumentationtools.com\/make-rj45-cable\/<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Modbus RTU adalah protokol komunikasi untuk pertukaran data antara dua PLC Modicon M221. Penggunaan kabel RJ 45 yang dimodifikasi dan konfigurasi serial line diperlukan. PLC 1 saling menulis dan membaca data menggunakan instruksi WRITE_VAR dan READ_VAR. Keberhasilan komunikasi dapat diverifikasi melalui indikator LED dan tabel animasi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1856,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-1822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-plc-tutorial"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/image-19.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1822"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3855,"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1822\/revisions\/3855"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.akademiautomasi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}